James Comey: trzeci akt oskarżenia wobec byłego szefa FBI jawny, dotyczy ustawy o szpiegostwie

Ujawniono trzeci akt oskarżenia Departamentu Sprawiedliwości USA przeciwko byłemu dyrektorowi FBI Jamesowi Comeyowi. Sąd federalny w Waszyngtonie odtajnił w poniedziałek 26 października dwa zarzuty na podstawie ustawy o szpiegostwie (Espionage Act). Comey miał w październiku 2016 roku bez upoważnienia przekazać informacje dotyczące obrony narodowej.

Departament złożył akt oskarżenia już 5 października, dokładnie dziesięć lat po rzekomym czynie. Do poniedziałku dokument był objęty tajemnicą sądową. Sędzia Trevor N. McFadden nakazał jego odtajnienie na wniosek Comeya. Comey odrzuca zarzuty.

Oskarżenie w dziesiątą rocznicę

Według aktu oskarżenia Comey miał 5 października 2016 roku lub około tej daty w District of Columbia świadomie i umyślnie przekazać informacje dotyczące obrony osobie nieuprawnionej. Miał przy tym mieć podstawy, by sądzić, że mogą one zaszkodzić Stanom Zjednoczonym i przynieść korzyść obcemu państwu.

Drugi zarzut dotyczy spisku. Comey miał za pośrednictwem jednego lub kilku współspiskowców polecić osobie określonej jako „Individual #1”, by przekazała te informacje reporterowi ogólnokrajowego medium informacyjnego. Trzystronicowy dokument zawiera niewiele dalszych szczegółów. Adwokaci Comeya wiążą sprawę z artykułem „New York Timesa” z 5 października 2016 roku.

Dokument to tzw. criminal information, czyli akt oskarżenia, który prokuratura wnosi bez udziału wielkiej ławy przysięgłych (grand jury). Departament określił go jako „waiverless criminal information”, która ma wstrzymać bieg przedawnienia. W przypadku umyślnego naruszenia ustawy o szpiegostwie termin ten wynosi zwykle dziesięć lat.

Departament oświadczył, że takie postępowanie jest uznaną praktyką i zostało zaakceptowane przez kilka federalnych sądów apelacyjnych. Jak dodał, chodzi o trwające śledztwo, do którego nie będzie się dalej odnosił.

Obrona żąda umorzenia

Adwokaci Comeya złożyli już wniosek o oddalenie oskarżenia. W tym wniosku argumentują, że dziesięcioletni termin zachowuje wyłącznie akt oskarżenia wniesiony przez grand jury. Prokuratura odparła 23 października, że termin zachowuje również information, a wniosek jest przedwczesny. McFadden napisał, że sąd zajmie się pozostałymi kwestiami wniosku później.

„Pan Comey stanowczo zapewnia o swojej niewinności” – oświadczył jego adwokat Patrick Fitzgerald. Po raz trzeci w niespełna półtora roku departament próbuje pociągnąć Comeya do odpowiedzialności karnej. Artykuł „New York Timesa” badały w pierwszej kadencji prezydenta Donalda Trumpa dwa zespoły prokuratorów i oba razy nie wniosły oskarżenia. Teraz, dziesięć lat później, pojawia się information bez zgody sędziego ani grand jury. „Udaje, że zarzuca panu Comeyowi przestępstwa, których nie popełnił” – powiedział Fitzgerald.

Sam Comey skomentował akt oskarżenia w nagraniu wideo słowami: „Znowu wracają”. Jak powiedział, jest niewinny, nie da się zastraszyć i ufa niezależnemu wymiarowi sprawiedliwości na szczeblu federalnym. Najbliższe lata będą jednak ciężkie – stwierdził Comey.

Dwie wcześniejsze próby oskarżenia

We wrześniu 2025 roku departament oskarżył Comeya w okręgu federalnym Eastern District of Virginia o składanie fałszywych zeznań i utrudnianie wymiaru sprawiedliwości. Chodziło o jego zeznanie przed komisją sądownictwa Senatu z 30 września 2020 roku, że nie pozwolił nikomu w FBI służyć za anonimowe źródło w doniesieniach o śledztwie w sprawie e-maili Hillary Clinton. Sąd oddalił oskarżenie 24 listopada 2025 roku, ponieważ tymczasowa prokurator federalna Lindsey Halligan nie została powołana zgodnie z prawem.

W akcie oskarżenia pojawiała się „Person 3”, którą później zidentyfikowano jako profesora prawa z Columbia University Daniela Richmana, bliskiego powiernika Comeya. Według portalu Mediaite departament wezwał Richmana pod koniec sierpnia. Nowy akt oskarżenia nie wskazuje na związek z nim.

W kwietniu 2026 roku w Eastern District of North Carolina wniesiono oskarżenie z powodu wpisu na Instagramie z maja 2025 roku. Widać było na nim muszle układające się w liczby „86 47”, a do tego podpis „Cool shell formation on my beach walk”. Departament widzi w tym groźbę wobec Trumpa, 47. prezydenta USA. Comey usunął wpis i powiedział, że nie znał interpretacji odwołującej się do przemocy.

Ta sprawa przed sędzią Louise Wood Flanagan wciąż trwa. Wnioski o oddalenie oskarżenia, m.in. z powołaniem na wolność słowa i z powodu politycznie umotywowanego ścigania, czekają na rozpatrzenie. Odczytanie aktu oskarżenia przesunięto.

Wcześniejsze śledztwa zakończyły się bez oskarżenia

Możliwe przekazywanie poufnych informacji „New York Timesowi” w związku z wyborami prezydenckimi w 2016 roku było już przedmiotem kilku śledztw, w tym dochodzenia „Arctic Haze” i śledztwa Johna Durhama. Kilka zespołów odmówiło wniesienia oskarżenia.

Generalny inspektor Departamentu Sprawiedliwości stwierdził w 2019 roku w raporcie o notatkach Comeya z jego spotkań z Trumpem naruszenia wewnętrznych wytycznych. Dowodów na przekazanie mediom informacji niejawnych nie znalazł. Departament odstąpił wówczas od ścigania karnego.

Trump zwolnił Comeya z funkcji dyrektora FBI w 2017 roku, od tamtej pory Comey uchodzi za ostrego krytyka prezydenta. Obrona przedstawia oskarżenia za drugiej administracji Trumpa jako politycznie motywowaną zemstę. Tego samego dnia sędzia federalny w Nowym Jorku orzekł, że zwolnienie córki Comeya, Maurene Comey, ze stanowiska prokuratora federalnego było niezgodne z prawem.