Greta Thunberg przed drugą turą wyborów w Brazylii popiera Lulę

Szwedzka aktywistka klimatyczna Greta Thunberg opowiedziała się przed drugą turą wyborów prezydenckich w Brazylii, zaplanowaną na niedzielę 25 października, po stronie urzędującego prezydenta Luiza Inácio Luli da Silvy. W nagraniu opublikowanym w piątek wieczorem, 23 października, na Instagramie nazwała zwycięstwo jego prawicowego rywala Flávia Bolsonaro „katastrofą dla całej planety”.

Apel do młodych Brazylijczyków

Thunberg określiła Amazonię mianem „płuc świata”, którym otwarcie zagraża skrajna prawica. Jak mówiła, młodzi ludzie na całym świecie wstają, by bronić swoich praw, także w Brazylii. Do młodych Brazylijczyków powiedziała: „Macie teraz okazję i odpowiedzialność, by wstać i odzyskać swoją przyszłość, która jest stawką w tych wyborach i w nadchodzących latach. Liczymy na was, że ją ochronicie”.

Ameryka Łacińska jest w ramach nowej fali imperialistycznych interwencji coraz częściej kupowana i wykorzystywana przez obce mocarstwa – oświadczyła Thunberg. Dzieje się to jej zdaniem m.in. przez bezpośrednią manipulację wyborami ze strony koncernu Meta, do którego należą Facebook, Instagram i WhatsApp. Jako przykłady „zbrodniarzy wojennych” wymieniła Donalda Trumpa i Benjamina Netanjahu. „Ameryka Łacińska nie jest na sprzedaż. Oczy świata są zwrócone na was” – powiedziała aktywistka.

Wyrównany wyścig o prezydenturę

W drugiej turze Lula z lewicowej Partii Pracujących (PT) zmierzy się z Flávio Bolsonaro z prawicowej Partii Liberalnej (PL), synem byłego prezydenta Jaira Bolsonaro. Wyścig uchodzi za wyrównany, a ochrona Amazonii i polityka klimatyczna należą do kluczowych tematów. Jak informowaliśmy 19 października, Lula w starciu z Flávio Bolsonaro wezwał nawet Jaira Bolsonaro, by na niego zagłosował.

Obóz Bolsonaro odpowiedział drwiną: poseł PL Nikolas Ferreira na X zakpił z nagrania, w którym międzynarodowi artyści poparli Lulę, wspominając przy tym Thunberg („Greta zmartwychwstała”). Zwolennicy Luli świętowali nagranie Szwedki, krytycy dostrzegli w nim ingerencję uprzywilejowanej europejskiej aktywistki.

Trybunał wyborczy bada zarzuty wobec Meta

Krytyką Thunberg nawiązuje do zarzutów, które od tygodni padają pod adresem Meta. Koncern miał utrudniać kampanię Luli i faworyzować Bolsonaro. Według sztabu wyborczego Luli i Najwyższego Trybunału Wyborczego konto reklamowe Luli było czasowo blokowane, m.in. 23 września. 9 i 10 października płatne promowanie postów na Instagramie było według tych danych ograniczone.

Ponadto asystent AI Meta AI miał odmówić stworzenia grafik wyborczych z nazwiskiem Luli i jego numerem wyborczym 13, natomiast podobne prośby dotyczące Bolsonaro z numerem 22 miał spełniać. Krytycy zarzucają też, że treści związane z Bolsonaro są uprzywilejowane w wynikach wyszukiwania i rekomendacjach, a Lula jest kojarzony z określeniami takimi jak „złodziej”. Organizacje Sleeping Giants Brasil i CTRL+Z złożyły dowody w trybunale wyborczym. 19 października ludzie protestowali przed siedzibą Meta w São Paulo pod hasłem „Meta, não se meta” (Meta, nie wtrącaj się).

Najwyższy Trybunał Wyborczy (TSE) zobowiązał Meta na polecenie ministra Marca Aurélia Bellizze – tak nazywa się sędziów tego trybunału – do równego traktowania obu kandydatów, na przykład przy rozpowszechnianiu treści, reklamach i zastosowaniach AI. Za naruszenia grożą dzienne kary w wysokości do miliona reali. Meta Oversight Board, organ nadzorczy koncernu, skrytykował powtarzające się uchybienia w przestrzeganiu zasad wyborczych, zwłaszcza nadmierne stosowanie środków przeciw oszustwom wobec kont reklamowych Luli. Eksperci ONZ zażądali wyjaśnień i ostrzegli przed nierównym traktowaniem, podobnie jak grupa amerykańskich demokratów w liście do szefa Meta Marka Zuckerberga.

Meta odrzuca wszystkie zarzuty ingerencji politycznej lub faworyzowania jako fałszywe i bezpodstawne. Jak twierdzi, doszło do incydentów technicznych, które dotknęły obie strony, a zamiaru wpływania na wybory nie było. 20 października koncern złożył w trybunale dokumenty i oświadczył, że dla obu kandydatów obowiązują te same zasady i kryteria. Według Diário Carioca 23 października trybunał zażądał od Meta i X wyjaśnień technicznych. Dotychczasowe dokumenty nie potwierdzają jeszcze rzekomych nieprawidłowości.